85 lat Oddziału Radomskiego

Stowarzyszenia Elektryków Polskich.

Początki społecznego życia elektrotechników na ziemiach polskich rozdzielonych między trzech zaborców datuje się na koniec XIX wieku.

Elektrotechnika - młoda wówczas dyscyplina - posiadała już jednak wśród rozproszonych Polaków swoich wyznawców, którzy dążyli do skupienia się celem wspólnego omawiania swych spraw fachowych, pogłębienia wiedzy, wymiany doświadczeń, a przede wszystkim popierania wszelkimi sposobami rozwoju rodzimej elektrotechniki we wszystkich jej przejawach.

Ponieważ nie było mowy o jawnym zrzeszaniu się, w 1898 r. wykorzystano możliwość założenia Klubu naukowo-technicznego, którego statut zatwierdziły ówczesne władze carskie. W kilka miesięcy później w 1899 r. powstało w Warszawie pierwsze zrzeszenie elektryków polskich w postaci Delegacji Elektrotechnicznej przy Sekcji Technicznej Warszawskiego Oddziału Towarzystwa Popierania Rosyjskiego Przemysłu i Handlu. Przewodniczącym Delegacji został jej organizator Kazimierz Obrębowicz.

W dniach 1÷3 października 1903 r. odbył się w Warszawie pierwszy w historii Zjazd Elektrotechników Polskich. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w dniach 7÷9 czerwca 1919 r. odbył się Zjazd, a jego wynikiem było powołanie do życia Stowarzyszenia Elektrotechników Polskich obejmującego swoim działaniem cały kraj. Nowo powstałe Stowarzyszenie Elektrotechników Polskich stało się spadkobiercą pięknych tradycji pionierów społecznej pracy nad rozwojem polskiej elektrotechniki. Pierwszym prezesem SEP został Mieczysław Pożaryski. W Zjeździe tym brali udział również elektrycy z Radomia i woj. radomskiego.

Drugi Ogólnopolski Zjazd Elektrotechników obradujący od 31 X do 1 XI 1921 roku w Toruniu, powołał do życia Radomskie Koło SEP obejmujące swoją działalnością: woj. kieleckie, lubelskie, radomskie, chełmskie, bialsko - podlaskie. Prezesem Radomskiego Koła SEP został Aleksander Chądzyński - dyrektor Elektrowni Miejskiej w Radomiu. W następnych kilku latach teren działalności Radomskiego Koła SEP zawężył się do okręgu radomsko - kieleckiego, co spowodowało zmniejszenie jego liczby członków do 6 osób. W 1928 r. odbył się Walny Zjazd Delegatów SEP w Toruniu, który uchwalił nowy statut, zmienił nazwę na Stowarzyszenie Elektryków Polskich oraz przemianował Koła na Oddziały SEP. W latach 1929 ÷ 1935 stan osobowy wynosił 15 osób, a siedzibą Oddziału był nie istniejący dziś lokal przy ul. Mariackiej 15a w Radomiu.

W 1935 r. Radomski Oddział SEP został przemianowany na Oddział Radomsko-Kielecki z siedzibą w Skarżysku Kamiennej. Zajmował się m.in. szkoleniem kadr technicznych. Radomski Oddział posiadał również swój wkład w organizacyjny dorobek Stowarzyszenia w okresie międzywojennym poprzez udział jego członków w pracach Centralnych Komisji i agend SEP. Przykładem może być inż. Chądzyński, który był korespondentem utworzonego w 1931 r. Biura Znaku Przepisowego SEP czuwającego nad jakością wyrobów ówczesnego przemysłu elektrotechnicznego.

W 1939 r. Stowarzyszenie Teletechników Polskich połączyło się z naszym Stowarzyszeniem, tworząc Stowarzyszenie Elektryków Polskich.
Wybuch II Wojny Światowej we wrześniu 1939 r. zamknął pierwszy okres historii Radomsko - Kieleckiego Oddziału SEP. Po wojnie inicjatywę prof. Karola Przanowskiego podjęli pracownicy ZERK-u i RUTT Radom i we wrześniu 1945 r. w Skarżysku Kamiennej odbyło się pierwsze po wojnie zebranie 33 członków SEP na którym wybrano Zarząd Oddziału. Działał on do 1948 r. z siedzibą w ZEORK-u Skarżysko Kamienna przy ul. Konarskiego 12.

W 1950 r. organizuje się Oddział Kielecki SEP. W dniu 1 stycznia 1951 r. siedzibę Radomskiego Oddziału przeniesiono ze Skarżyska Kamiennej do Radomia. Prezesem Oddziału był wówczas mgr. inż. Czesław Jakobi - kierownik Wydziału Elektrowni ZEOW, po którym funkcję tę przejął w 1952 r. mgr. inż. Ryszard Kwiatkowski naczelny inżynier ZEOW.
W następnych latach tego okresu funkcję prezesa Oddziału Radomskiego SEP kolejno pełnili:

1953 r. - inż. Aleksy Oszkodar - dyrektor ZEOW
1954 r. - mgr inż. Wojciech Krzyściński - zastępca kierownika wydziału Elektrycznego ZEOW

1955 r. - mgr inż. Zenon Sarnowski - zastępca dyrektora ds. inwestycji ZEOW
1956 r. - teletechnik Jan Różalski
Głównymi kierunkami działania Stowarzyszenia w tym okresie były:
- propagowanie postępu technicznego

- podnoszenie kwalifikacji zawodowych kadr technicznych oraz pomoc jednostkom gospodarki narodowej w rozwiązywaniu problemów wykonania planu 6 - letniego.

Stąd w 1951 r. została podjęta akcja tworzenia Kół Zakładowych jako podstawowych ogniw Stowarzyszenia.

W Radomskim Oddziale SEP najwcześniej powstało koło przy Rejonowym Urzędzie Telekomunikacji w Radomiu.

Punktem zwrotnym w życiu nie tylko Radomskiego Oddziału, ale całego Stowarzyszenia były obrady IX Zjazdu Delegatów w dniu 21 września 1956 r. w Krakowie, gdzie w obliczu wydarzeń politycznych tego okresu dyskusja toczyła się nad modelem i kierunkiem rozwoju Stowarzyszenia. Zobowiązano zarząd do opracowania nowego statutu oraz włączenie się do prac nad statutem NOT. Zjazd zlecił reaktywowanie działalności Biura Znaku Przepisowego SEP, jak również powołał Izby Rzeczoznawców SEP, spowodował przyspieszenie prac Centralnej Komisji Słownictwa Elektrotechnicznego oraz uatrakcyjnienie przynależności do SEP poprzez rozwój życia kulturalno - towarzyskiego.

Na X Zjeździe w Katowicach 15 września 1957 r. został uchwalony nowy statut SEP na mocy którego oprócz istniejących już form pracy wprowadzono działalność w zakresie normalizacji, słownictwa elektrotechnicznego, historii techniki, popularyzacji zagadnień technicznych, sprawdzania kwalifikacji energetyków i elektryków oraz nadawania grup kwalifikacyjnych.

Prezesem Oddziału Radomskiego SEP w pełnym wydarzeń 1957 r był Kol. mgr inż. Wojciech Kryściński. Jednakże dopiero kolejny Zarząd z jego Prezesem mgr inż. Stanisławem Dziurzyńskim uczestniczył w kształtowaniu właściwych kierunków pracy Stowarzyszenia.

W jubileuszowym dla Stowarzyszenia roku 1959 funkcję prezesa Radomskiego Oddziału SEP objął Kol. Wojciech Wieliński. Aktywność społeczna wielkie zaangażowanie w sprawy Stowarzyszenia i osobiste cechy Kol. Wielińskiego sprawiły, że był on w kolejnych latach wybierany na funkcję prezesa Oddziału Radomskiego, aż do 1987 r. Umiejętnie sterowana praca Oddziału Radomskiego SEP zaczęła dawać efekty w każdej dziedzinie działalności. W czerwcu tego roku na Walnym Zebraniu w Domu Technika NOT wytyczono kierunki działania Oddziału SEP na kolejne 3 lata i wybrano nowe władze. Prezesem został inż. Lech Nowosad, który pełnił tę funkcję przez dwie kadencje do 1994 r.

Okres 1991 ÷ 1996 obfitował w wydarzenia mające decydujący wpływ na działalność i rozwój Stowarzyszenia. Rok 1991 był pierwszym rokiem działalności SEP w oparciu o nowy Statut Stowarzyszenia uchwalony w Opolu na XXVI Walnym Zjeździe Delegatów SEP w dniu 15 września 1990 r. W dniu 26.02.1994 r. odbył się Walny Zjazd Delegatów Kół Oddziału Radomskiego SEP na którym to wybrano nowe władze, a prezesem został Kol. mgr inż. Marek Grzywacz, który to pełnił funkcję prezesa przez dwie kadencje do 2002 r. Zarówno on jak i większość członków Zarządu to wieloletni wypróbowani działacze SEP. Dzięki nim SEP wyróżniał się spośród wielu Stowarzyszeń wielką aktywnością i różnorodnością pracy społecznej. W kadencji tej zrobiono bardzo wiele dając mocne podwaliny pod dalszą działalność Oddziału Radomskiego po okresie transformacji społecznej w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia.

Po dłuższych staraniach 11 sierpnia 2000 r Sąd Okręgowy w Radomiu nadał Oddziałowi Radomskiemu SEP osobowość prawną, co umożliwiło prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. W okresie tym wielu naszych kolegów zostało wybranych do władz Centralnych Stowarzyszenia.

Na WZDO w dniu 16 marca 2002 r zostały wybrane nowe władze Oddziału, a prezesem został ponownie Kol. inż. Lech Nowosad i pełnił tę funkcję do marca 2006 r. Działalność w tym okresie to kontynuacja poprzednich lat działalności Oddziału.

Z inicjatywy Kol. Marka Grzywacza Zarząd Oddziału Radomskiego rozpoczyna starania o budowę własnej małej elektrowni wodnej (MEW) na zbiorniku wodnym w Koszorowie k/Chlewisk. Uroczyste uruchomienie i otwarcie oraz włączenie do systemu elektroenergetycznego, z udziałem prezesa Zarządu Głównego Kol. Barglika nastąpiło 7 grudnia 2006 r.

W dniu 15 listopada 2005 r. Odział otrzymał Certyfikat Systemu Zarządzania Jakością zgodnie z PN-EN ISO 9001:2001. Został również zarejestrowany w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w Warszawie jako instytucja szkoleniowa.

Na następną kadencję 2006 ÷ 2010 prezesem Oddziału został kol. mgr inż. Jacek Szydłowski dyr. Zespołu Szkół Elektronicznych w Radomiu. Rok 2006 był rokiem trudnym i pracowitym, to okres kampanii wyborczej w Oddziale i na szczeblu Centralnym, jak również przypadające uroczystości 85 - lecia Oddziału.

Uroczyste obchody jubileuszu Oddziału dały okazję do podziękowań koleżankom i kolegom za wspaniałą współpracę oraz pochwalenie się sukcesami. Ze względu na dobrą kondycję finansową Oddział może realizować nowe zamierzenia dla dobra członków i spokojnie patrzeć w przyszłość.

85 lat działalności Radomskiego Oddziału SEP, to tysiące godzin bezinteresownej i ofiarnej pracy elektryków różnych specjalności na rzecz rozwoju Kielecczyzny, Ziemi Radomskiej i kraju, w każdych warunkach społecznych i sytuacjach.

 Większość społecznych działaczy Stowarzyszenia pracowało nie dla rozgłosu czy osobistych korzyści, ale z wewnętrznej potrzeby maksymalnego wykorzystania swoich umiejętności, wiedzy, doświadczenia i czasu dla ogólnego dobra społeczeństwa, regionu i kraju.

Nawet ten niedoskonały przegląd 85 - letniej społecznej działalności Oddziału Stowarzyszenia Elektryków Polskich w Radomiu obrazuje i uzasadnia sens pracy społecznej kolejnych pokoleń elektryków w szeregach Stowarzyszenia, którego rozwój jest największym zadośćuczynieniem dla uczestników pierwszego Zjazdu Organizacyjnego SEP w czerwcu 1919 r. W rok 2008, liczący 400 członków Oddział Radomski SEP wszedł nie tylko z radością i zadowoleniem, ale również z zadumą nad tym czego dokonał i nad tym co go czeka w przyszłości, więc niech będzie to okazja do wzniesienia toastu za optymizm w działaniach społecznych i zawodowych, by działania w szeroko rozumianej elektryce nie odstawały od osiągnięć światowych, a nawet je przewyższały.

Opracował Wiesław Michalski